Davidsfonds in Brasschaat

De Davidsfonds afdeling van Brasschaat werd in 1928 gesticht en telde dertien bestuursleden, van wie zes geestelijken.
In het eerste bestuur waren er twee voorzitters, de Z.E.H. Melis, proost-voorzitter, en de heer J. Van Hoeck, en twee schrijvers, de heren Paelinckx en Kerremans. Verder treffen we in het eerste bestuur de bekende Brasschaatse namen aan van De Bièvre en L. Verheyen.
Het eerste ledenaantal uit 1929 bedraagt 126.
In 1938 werd de Z.E.H. Hendrickx voorzitter en de heer Jules Gilops eerste secretaris.

In 1946, na de Z.E.H. Hendrickx, die erevoorzitter werd, werd de heer Luytens voorzitter. Vanaf dan komt het Davidsfonds in Brasschaat echt op gang. Er worden maandelijkse bestuursvergaderingen gehouden en tal van culturele activiteiten georganiseerd.
In 1952 werd de heer Luytens opgevolgd door de heer Albert Roevens.
De heer Van Cleemput werd in 1961 een overgangsvoorzitter: hij zal die functie slechts één jaar uitoefenen.
In 1962 werd Lode Bertels, de latere burgemeester van Brasschaat, voorzitter. In 1969 legde hij het voorzitterschap neer omwille van drukke ambtsbezigheden. Het zou nog tot 1974 duren vooraleer er een nieuwe voorzitter aantrad: Willy Bouwen.

In de zestiger jaren was René Michielse een gedreven secretaris. Hij zou het tot 1969 blijven. Toen werd het secretariaat overgenomen door Piet Vanhuele, die deze functie bleef waarnemen tot 1982.

Ook in de jaren ’60 werden er in Brasschaat grote voordrachtwedstrijden gehouden. In die periode ontstond ook de postzegelclub.

Onder het voorzitterschap van Willy Bouwen – van 1974 tot 1979 – zag het afdelingstijdschrift SPROKKELS het levenslicht. Het zal met de regelmaat van een klok vanaf december 1975 verschijnen: eerst maandelijks, later tweemaandelijks, soms trimestrieel, en vanaf september 2010 halfjaarlijks (september-december; januari-augustus).
Alle nummers van SPROKKELS worden in het afdelingsarchief bewaard, sedert december 2003 in het KADOC (Katholiek Documentatiecentrum) in Leuven.

In 1976 wordt de toneelgroep Frontaal opgericht, na een toneelinitiatiecursus die georganiseerd werd door Davidsfonds Brasschaat. In dezelfde periode (1976-1977) ontstaat, op initiatief van het Davidsfonds, de heemkundige kring Breesgata.

In 1979 geeft Willy Bouwen de fakkel door aan Luc De Clerck en die zal die brandend houden tot 1987. In deze periode stijgt het aantal leden van 127 tot 291.
De afdelingsvlag werd ontworpen en op 28 april 1984 plechtig gewijd. Bestuurslid Johan Feyaerts wordt de eerste vaandrig. De feestrede in Pendennis Castle werd gehouden door de toenmalige nationaal voorzitter van het Davidsfonds, Clem de Ridder.

Luc De Clerck zal in 1987 als voorzitter terugtreden en bestuurslid Frans Van den Bosch zal als voorzitter gedurende een jaar “het schip drijvende houden”. Hij zal zeer verdienstelijk werk leveren met o.a. de verfraaiing van het afdelingsblad SPROKKELS – denk aan zijn humoristische bijdragen o.a. over de dauwwandeling – en met enkele culturele hoogstaande activiteiten.
Ondertussen was Marc Helderweirt het bestuur komen versterken en hij zal vanaf 1985 het secretariaat waarnemen.

In 1988 nam Willy Cruysweegs het roer over en werd gedurende twee decennia voorzitter van een bloeiende afdeling met een stijgend aantal leden – met een piek van 450 leden in het midden van de negentiger jaren – en een veertigtal activiteiten per jaar. Hoogtepunten in deze jaren waren schitterende concerten zoals Het Requiem van Mozart (tweemaal), Damiaan door Alex Wilequet, verschillende theatermonologen door Tine Ruysschaert (o.a. Mijn zoon Damiaan), concert met Miel Cools, Willem Vermandere, enz.

Op initiatief van het Davidsfonds ontstond in het begin van de jaren ’90 een comité dat het Feest van de Vlaamse Gemeenschap en de traditionele 11 julivieringen samen met het gemeentebestuur van Brasschaat en andere verenigingen tot een echt volksfeest zou maken.

In 1992 werd de eerste Brasschaatse Gouden Erepenning uitgereikt aan pianist Jozef De Beenhouwer. Deze Erepenning, een initiatief van het Davidsfonds, wordt in samenwerking met het gemeentebestuur van Brasschaat om de twee jaar uitgereikt aan een Brasschatenaar wiens verdiensten op sociaal-cultureel en/of wetenschappelijk vlak verder reiken dan de Brasschaatse grenzen. De volgende laureaten waren: in 1994 Ward Van Osta, auteur van Toponymie van Brasschaat; in 1996 † Raf Renard, sociocultureel werker; in 1998: Jan Decleir, acteur; in 2000 Dirk Van der Cruysse, filoloog (romanist) en auteur; in 2002: † Gert-Jan Buitink, specialist hymnologie; in 2004 † Marcel van Jole, auteur en kunstcriticus; in 2006 Patty Wouters, keramiste; in 2008 Luc Daems, letterkundige (essayist); in 2010 Prof. dr. Jozef Devreese, wetenschapper en cultuurpromotor; in 2012 Hugo Besard, graficus-etser.

Davidsfonds Brasschaat is sedert oktober 1995 een sterke campusplaats van Universiteit Vrije Tijd van het Davidsfonds, waar mensen van heinde en verre naartoe komen. In 2013 werd de naam ervan omgedoopt tot Davidsfonds Academie.

In samenwerking met de Gemeentelijke Openbare Bibliotheek van Brasschaat bestaat er sinds oktober 1996 een leeskring. Verder organiseert Davidsfonds Brasschaat de jaarlijkse Junior Journalist-wedstrijd, een creatieve schrijfwedstrijd voor alle Brasschaatse lagere en secundaire scholen.

Brasschaat was ook een preselectieplaats voor het Groot Nederlands Dictee van het Davidsfonds, waarbij er in onze gemeente soms meer dan 200 deelnemers waren.
In 2009 moest ‘het Groot Nederlands Dictee’ plaats maken voor een nieuwe jaarlijkse activiteit, met name ‘Toast Literair’.

Vanaf 2003 wordt jaarlijks op een dinsdagavond in maart de ‘Nacht van de Geschiedenis’ georganiseerd, in samenwerking met de heemkundige kring Breesgata, partner in het bewaren van het erfgoed.

In 2008 werd dr. Johan Ghoos voorzitter. Hij zette de traditionele werking van zijn voorgangers verder. Om het jaarprogramma op te stellen wordt er rekening gehouden met de drie pijlers van het Davidsfonds: taal en lezen, geschiedenis en kunst.
Dit resulteert in het organiseren van voordrachten, opera- en museumbezoeken, concerten, daguitstappen, diareportages, adventsconferenties, zoektochten, … 
Dit gebeurt soms in samenwerking met het Cultuurcentrum en de Cultuurdienst van Brasschaat (concert Capilla Flamenca), met de Muziekacademie van Brasschaat bij de jaarlijkse prijsuitreiking van de Junior Journalist-wedstrijd, en andere Brasschaatse verenigingen zoals Markant, VTB Cultuur, Gezinsbond, … 
Op die manier wordt ernaar gestreefd om het motto van het Davidsfonds waar te maken: ‘Cultuur beleef je samen’.

In september 2014 heeft Johan Cruysweegs de fakkel van voorzitter overgenomen, en blijft de afdeling van Brasschaat verder groeien met 400 gezinnen die lid zijn in juni 2016.